Saturday, November 7, 2026

ಔಪಚಾರಿಕತೆಯ ಬದುಕು...

         ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕತೆ ಎಂಬುದೊಂದು ಇದೆ. ಆದರೆ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಔಪಚಾರಿಕತೆ ತೋರಿಕೆಗೂ, ಅಭಿನಯಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.



        ಇಂದು ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಬಹುತೇಕ ಔಪಚಾರಿಕತೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಆಮಂತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಘಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು, ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಿದ್ದು ಮುಖ ತೋರಿಸಿ ವಾಪಸ್ಸಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುವವರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನ ಆಮಂತ್ರಿಸಿದವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೋಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರೆ, ಬಹುಶಃ ಆ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು.

        ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕರೆಯದಿದ್ದರೆ ಹೋಗಬಾರದು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರೆಯದಿದ್ದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದ, ಅಧಿಕಾರಯುತವಾಗಿ ಹೋಗಿಬರುವ ಸಂಬಂಧಗಳಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ಆಮಂತ್ರಣಕ್ಕಿಂತ ಆತ್ಮೀಯತೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ಆ ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧಗಳೂ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕತೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗುತ್ತಿದೆ.

        ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಭೇಟಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಕೆಲವರು ಹೋಗಿ ನೋಡಿಬರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಭೇಟಿಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ರೋಗಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಗಿಂತಲೂ, ನಾವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಬಂದಿದ್ದರು, ಈಗ ನಾವು ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಅದು ಪ್ರೀತಿಯ ಭೇಟಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯದ ಭೇಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

        ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂತಹ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಇವರು ಯಾವಾಗ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಾರೋ, ಆಗ ಹೋಗಿ ಬರಬಹುದು ಎಂದು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೇನೋ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೂ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಅಭಿನಯದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

        ಹೀಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲೇ? ಅಥವಾ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ನಾಳೆ ಅವರು ಏನಾದರೂ ಅಂದುಕೊಂಡಾರು ಎಂಬ ಆತಂಕದಿಂದಲೇ?

        ನಾನೂ ಹಲವು ಬಾರಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನನಗೆ ನಾನೇ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದಾಗ, ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ನನ್ನೊಳಗೇ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವೂ ಕಾಡುತ್ತದೆ.

    ಇದು ಕೇವಲ ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡುವ ಟೀಕೆಯಲ್ಲ. ನಮ್ಮೊಳಗೆ ನಾವೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ.

        ಅದೇಕೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದುಕು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಸಾಧನದೊಳಗೆ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ತುರುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವವರ ಜೊತೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

        ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ, ಸಂಬಂಧಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಪರಿಚಯಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ, ಆತ್ಮೀಯತೆ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿದೆ. ಭೇಟಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ಭಾವನೆಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.

    
ಬಹುಶಃ ಇಂದಿನ ಬದುಕಿನ ದೊಡ್ಡ ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ನಾವು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ; ಆದರೆ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ!

No comments:

Post a Comment