ಯೋಗವಿದ್ದರೆ ಒಂದೇ ದಿನ

ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ಪುಟ್ಟ ಕಂದಮ್ಮ ತನ್ನಷ್ಟೇ ಉದ್ದದ ಯೋಗ ಚಾಪೆ ಕಂಕುಳಿಗೆ ನೇತಾಡಿಸಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೊರಟಿತ್ತು.  “ನಾನು ಕೇಳಿದೆ ಏನಮ್ಮ? ಇದು? “

“ ಇವತ್ತು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಇದೆ. ಯೋಗ ಡೇ  ಗೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಇದೆ.”

ಕೇವಲ ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವ ಈ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ನೋಡಿದರೆ ಖೇದವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯೋಗಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಹೊತ್ತಾದರೂ ಯಾವಾಗ? ಮಟ ಮಟ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಶಾಲೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಟೀಚರಮ್ಮನೋ , ಆಕೆಗೆ ಯೋ

ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಅರಿವಿದೆ ಎಂದು ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ,. ಯೋಗವೆಂದರೆ ಒಂದು ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಈ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದ ಉದ್ದೇಶವಾದರೂ ಏನು?

ಈಗಿನ ಅಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ರೀತಿಯಾಗಲೀ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ಯೋಗಭ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಸಮಯ ವಿದ್ದಾಗ ಮಾಡುವ ಡಿಪ್ಲೋಮಾದಂತೆ. ಸರ್ಟಿ ಫಿಕೇಟ್ ಇಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ. 

ದೇಹ,  ಉಸಿರು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಈ ಮೂರನ್ನೂ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಿಸುವುದೇ ಯೋಗ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಈ ಮೂರು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಬೇಕಾದರೆ ಯೋಗ ಇರಲೇಬೇಕು.  ಈ ಮೂರು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಆ ಜೀವನ ಹೇಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿದರೆ  ಅದೊಂದು ಸುಯೋಗ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಭಗವಂತ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದು “ಯೋಗಃ ಕರ್ಮಸುಕೌಶಲಂ” ಎಂದು.

ಈಗ ಯೋಗಜೀವನ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಯೋಗ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಲೋಕವೇ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ನಾವು ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಹಲವರು ಹೇಳುವುದಿದೆ, ಯೋಗ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಇಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಮೂರ್ಖತನದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಸಮಯ ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಬದುಕುವುದಕ್ಕೂ ಸಮಯವಿಲ್ಲ. ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಬೇಡ. ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಅರ್ಪಣಾಭಾವ ತುಡಿತ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರಬೇಕಾದದ್ದು ಮುಖ್ಯ. ಬಹಳ ಮಂದಿಗೆ ಇರುವ ಕೊರತೆ ಅದೊಂದೇ. ಮಾಡಲೇ ಬೇಕು ಎಂಬ ಅರ್ಪಣಾ ಭಾವ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ದಿನದ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷವೂ ಸಮಯಾವಕಾಶ ಇಲ್ಲದೇ ಇರುವ ಜೀವನವಾದರೂ ಯಾವ ಸಾರ್ಥದಕತೆಗೆ?

ಒಂದು ದಿನ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕೆಲಸವನ್ನು ಬೇಡ ಎಂದು ಬದಿಗಿಡುತ್ತೇವೆ. ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಹಲವು ಕೆಲಸದ ಗಡಿಬಿಡಿ ಇದ್ದರೆ  ಯೋಗಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಾವು ಬೇಡ ಅಂತ ಮೊದಲು ಬದಿಗಿಡುತ್ತೇವೆ. ಇವತ್ತು ಆ ಕೆಲಸ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವತ್ತಿಗೆ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಬೇಡ.   ಯೋಗವೆಂದರೆ ಅದು ಸಮಯವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡುವ ಸಾಧನ. ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ನಾವು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಏನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ  ಎಂದು ತಿಳಿಯದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿಶ್ವ ಯೋಗ ದಿನಾಚರಣೆ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕೊಡುಗೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವ ಯೋಗ ದಿನಾಚರಣೆ ಅದು ಕೇವಲ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ. ಅದುವೇ ಯೋಗವಲ್ಲ. ಯೋಗವೆಂದರೆ ನಾವು ಕಾಣದ ಪ್ರಪಂಚ. ಆ ಪ್ರಪಂಚದ ರೂಪವನ್ನು ಯಾರೂ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.  ಅದನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿಯೇ ಅರಿಯಬೇಕು. ಆಗಲೇ ಈ ಪ್ರಪಂಚ ಜ್ಞಾನ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಯೋಗದಿನಾಚರಣೆ ಆ ಯೋಗ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಆ ಬಾಗಿಲು ದಾಟಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊಗಬೇಕಾದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣಾ ಮನೋಭಾವ ಮೂಡಬೇಕು.

ಯೋಗವೆಂಬುದು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಲೀ, ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಲೀ, ಅಥವಾ ಚಾಲೆಂಜ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಲೀ ಇರುವ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಸ್ವಕೀಯ. ತೀರಾ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಷವನ್ನೂ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಲವಂತದ ಒತ್ತಡ ಮನೋಭಾವ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೂರವಿರಿಸಬೇಕು. ನಾವೆಷ್ಟು ಈ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತೇವೋ ಅದರ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. ನಾವು ಮೂರಡಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇರಿಸಿದರೆ ಅದು ನೂರಡಿ ದೂರ ನಮ್ಮನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಆ ಮೂರಡಿ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ನಿಷ್ಠೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ನಂತರ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲು ಮಾಡಲೇ ಬೇಕಾದ ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ. ಮೂಂಜಾನೆಯ ಅರ್ಧ ತಾಸು ನಿದ್ದೆಯನ್ನು ದೂರವಿರಿಸಿದರೆ ಅದು ದಿನದ ಎಲ್ಲ ಸಮಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.  ಸಮಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕು ಎನ್ನುವ ತುಡಿತ ಅದೊಂದೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಯೋಗ ಅದು ಒಂದೇ ದಿನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದು ನಮ್ಮ ಅರ್ಹತೆಯಾಗಬೇಕು. ನಾವು ಆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರುವ ಸಂಕಲ್ಪಮಾಡಬೇಕು.

ಮಂಗಳೂರು ದ್ವೀಪ

                 

                   

ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಿರುವಾಗ ಮಳೆ ಬಂದರೆ, ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿಂದ ತೊಡಗಿ ಸಪ್ಟಂಬರ್ ವರೆಗೂ ಬಿಡದೇ ಸುರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಶುಕ್ರವಾರ ಮಳೆ ಶುರುವಾದರೆ ಅದು ಮುಂದಿನ ಶುಕ್ರವಾರವೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ಎಂಬ ಮಾತು ಇತ್ತು. ಆಟಿ ತಿಂಗಳ ಮಳೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಲ್ಲರೂ ಆಘೋಷಿತ ರಜೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಆಟಿ ತಿಂಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾನಮಸ್ಕಾರದಂತಹ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಆಗಿತ್ತು. ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಿರುವಾಗ ಯಾವಗಲೋ ಒಂದೆರಡು ಸಲ ನೆರೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೂ ಹೊಳೆ ಹರಿಯುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಒಂದು ಸಲ 1975ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು,  ನೇತ್ರಾವತಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದು ಜಪ್ಪಿನ ಮೊಗರು ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಿ ತೆಂಗಿನ ಮರದ ತುದಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡದ್ದು ನೆನಪಿದೆ. ಜನ ದೋಣಿಯಲ್ಲೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ನೋಡಿದ ನೆನಪು. ಆನಂತರ ಅಂತಹ ನೆರೆ ಬಂದ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೊಂದು ತುದಿಯ ಕೂಳೂರು ದೇರೆಬೈಲು ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೆರೆ ಬಂದು ಶಾಲೆಗೆ ಬರುವ ಮಕ್ಕಳು  " ಬೊಳ್ಳ ಬಂದು ಶಾಲೆಗೆ ರಜೆ" ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ತಿಂಗಳು ಗಟ್ಟಲೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಳೆ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಇದೀಗ ಮಂಗಳೂರು ನಗರವೇ ಜಲಾವೃತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನಾವುಗಳು ಎಲ್ಲೋ ತಪ್ಪಿದ್ದೇವೆ ಎಂದನಿಸುತ್ತದೆ.  ತಿಂಗಳು ಗಟ್ಟಲೆ ಮಳೆಗೆ ಎದೆಯಗಲಿಸಿ ನಿಮಿರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಮಂಗಳೂರು ಕರಾವಳಿ ಈ ಒಂದು ದಿನದ ಮಳೆಗೆ ಮುಳುಗಬೇಕಿದ್ದರೆ ಇದು ಮಳೆಯ ಅವಾಂತರ ಖಂಡಿತಾ ಅಲ್ಲ. ಮಿತಿ ಮಿರೀದ ಪೂರ್ವ ಯೋಚನೆ ಇಲ್ಲದ ಯೋಜನೆಗಳೇ ಕಾರಣ. ಕೇವಲ ಮಂಗಳೂರು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮುಳುಗುವುದೆಂದರೆ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಅಧಿಕಾರ ದಾಹ ಯಾವ ಬಗೆಯದ್ದು? ಅರ್ಥವಾಗದೇ ಇರುವುದಲ್ಲ? ಜನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೆ ಸಾಕು, ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಐದು ವರ್ಷ ನಿಭಾಯಿಸಿ ಒಂದಷ್ಟು ದುಡ್ದು ಮಾಡಿ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ ಸಾಕು. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು, ಬಳಗವನ್ನು ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಒಂದಷ್ಟು ಟೆಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ಪಾಸ್ ಮಾಡಿಸಿ ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಾವೂ ಮಾಡದೆ ಉಪ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಗಳಿಗೆ ಕಮೀಷನ್ ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ...ಅಂತೂ ನಗರದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗದ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳೂ ಸಹ ಕಳಪೆ,  ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಈಗ ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ದುಡ್ಡು ತಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೋ. ಈಗಿನವರು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಒಂದೂ ಸಹ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಏನೂ ಮಾಡದ ಅಸಹಾಯಕ ಪಾತ್ರ.  ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಎಂದೋ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆ ಈಗ ಮಂಗಳೂರಿಗೂ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಇನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ನಗರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಸಣ್ಣ ಊರುಗಳಿಗೂ ಕಾಲಿಡಬಹುದು. ದುಡ್ಡು ತಿಂದು ತೇಗುವ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಅಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಿ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಎಲ್ಲವೂ ಚಕ್ರದೊಳಗಿನ ಬಡಿಗೆಗಳಂತೆ ತಿರುಗುವಾಗ ಒಂದರ ನಂತರ ಇನ್ನೊಂದು ಬರುತ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅದರೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. 

ರಾಜಕಾರಣಗಳು....

ಒಂದು ಸಭ್ಯ ಕುಟುಂಬ, ಅಥವಾ ಸಭ್ಯ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳು ತಾವು ಹೆತ್ತ ಮಗು ಏನು ಆಗ ಬೇಕು ಎಂದು ಕನಸು ಕಟ್ಟಿ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರದೂ ಒಂದೊಂದು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಏನು ಆಗಬಾರದು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದನ್ನಂತೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿ  ಹೇಳಬಹುದು. ಏನದು?  ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಏನಾಗಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಭ್ಯರಾದ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದೆಂದರೆ ಭಾರತದ “ರಾಜಕಾರಿಣಿ”.  ಹೌದು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ರಾಜಕಾರಿಣಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಯಾವೊಬ್ಬ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನೂ ಬಯಸಲಾರರು. ಇದು ಒಂದು ಸಭ್ಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಕಾರಿಣಿಗೆ ಹಿಡಿದಿರುವ ಕನ್ನಡಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಸಮಜಾಯಿಷಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳು ಇರಬಹುದು. ಏನಿದ್ದರೂ ರಾಜಕಾರಿಣಿಯಾಗಬಬೇಕೆಂದು ಸ್ವತಹ ಮಗ ಮಗಳು ಬಯಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಬಯಸಲಾರರು. ಇದು ಕಠೋರ ಸತ್ಯ.

ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳು ಸಿಗಬಹುದು. ಅದರೂ ಯಾರೂ ಈ ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ರಾಜಕಾರಿಣಿಯಾದರೆ ಬದಲಾಗುವ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಪರೋಪಕಾರ ಹೀಗೆ ತೊಡಗುವುದು ಬಹುತೇಕ ಅಂತ್ಯವಾಗುವುದು ಅಥವಾ  ಗುರಿ ಸೇರುವುದು ಪವಿತ್ರ ಕಡಲಿಗಲ್ಲ,  ರಾಜಕೀಯವೆಂಬ ಕೊಚ್ಚೆಗುಂಡಿಗೆ . ಇದಕ್ಕೆ ಬಹಳಷ್ಟು ನಿದರ್ಶನಗಳು ಸಿಗಬಹುದು. ಒಂದೆರಡು ಅಪವಾದಗಳಿದ್ದರೂ ಅದು ಬಹಳ ಕ್ಷೀಣ.

ಜಗವೇ ನಾಟಕರಂಗ ಅಂತ ಕವಿಯೊಬ್ಬ ಹಾಡಿದರೆ, ನಾಟಕದ ಒಳಗೆ ನಾಟಕವನ್ನು ಆಡುವುದು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ.  ಯಾವ ಕೆಟ್ಟ ದೂರಾಲೋಚನೆ ಇದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರೇ ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜ ಕಾರಣ. ಯಾಕೇ ಹೀಗೆ?  ಒಂದು ಪವಿತ್ರವಾದ ಆದರ್ಶಮಯವಾದ ಸಮಾಜ ಮುಖವನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮೇಯ ಯಾಕೆ ಬಂತು? ಊಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಗೌರವವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಯಾರು ತನ್ನ ನೆಲದ ಬಗ್ಗೆ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನವಿರುಸುತ್ತಾನೋ ಅಂತಹವನು ಮಾತ್ರವೇ ಪವಿತ್ರವಾದ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ವಿದ್ಯಾವಂತನಾದವನು ಮಾತ್ರವೇ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಇಂದು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.   ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹರಿಯುವ ಗಂಗೆಯಾಗಲೀ ಕಾವೇರಿಯಾಗಲಿ ಕಲುಷಿತ ಗೊಂಡಿತು. ಅದನ್ನಾದರೂ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಮನುಷ್ಯ ಜೀವದ ತೃಷೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ರಾಜಕಾರಣ ಶುದ್ದವಾಗುವುದು ಕನಸಿನಲ್ಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಮಾತು.

ಈಗ ಹಳ್ಳಿಯ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳೇ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಶಾಲೆಯ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡ ಭಿಕೋ ಎನ್ನುತ್ತಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆ ಬಂತೆಂದರೆ ಆ ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ಊರವರೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಶಾಲೆಯ ಮೆಟ್ಟಲು ತುಳಿಯದ ರಾಜಕಾರಿಣಿಗಳೂ ಸಹ ಇದಕ್ಕಾಗಿಯಾದರೂ ಆ ಒಂದು ದಿನ  ಶಾಲೆಯ ಮೆಟ್ಟಲು ತುಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಈ ಶಾಲೆ ಯಾಕಾಗಿ ಇದೆ ಎಂಬುದೇ ಮರೆತು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಪರವಾನಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ....ಎಲ್ಲಾದರೂ ಚಪ್ರಾಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಹೋಗಲಿ ಯಾವುದೋ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಕಾಪಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟು  ಪರಿಚಾರಕನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ  ಕೊಂಚ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಅರ್ಹತೆ ಇರಲೇ ಬೇಕು. ಆದರೆ ರಾಜಕಾರಿಣಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ?  ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತೀರ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಅರ್ಹತೆಯೂ ಬೇಡ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಮ್ಮಡಿ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು.

ಚುನಾವಣೆ ಬಂದಾಗ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಪರಮ ಭಕ್ತರಂತೆ ಉದ್ದ ನಾಮ ಬಳೆದು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ದೇವರ ಮುಂದೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೈ ಮುಗಿಯುತ್ತಾರೆ . ಇದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ  ರಾತ್ರಿ ಕದಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಕಳ್ಳನೂ ಸಹ ಊರ ಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದು ಕೈ ಮುಗಿಯುವ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ ಎರಡು ಕಡೆಯ  ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ತಾನು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಿಗಲಿ ಎಂದು ಪರಮ ಚೋರನೂ ದೇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಹರಕೆ ಹೊರುತ್ತಾನೆ. ರಾಜಕಾರಿಣಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ದೇವರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗದು.

ಮೈಕ್ ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮತ, ಮುತ್ತಿನಂತಹ ನವರತ್ನದಂತಹ ಮತ.....ಮತದಾರನ ಬೆರಳ ತುದಿಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ರಾಜಕಾರಿಣಿ ಹಿಂಬಾಗಿಲ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ನಾಚಿಕೆ ಇಲ್ಲದೇ  ಅದೇ ಮತಕ್ಕೆ ಐನೂರು ಸಾವಿರ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.  ಒಬ್ಬ ಸಭ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಆಗದೇ ಇದ್ದರೆ  ಅವರ ಹತ್ತಿರ ಸುಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸಹವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನಿರುತ್ತಾ ತನ್ನನ್ನು ಯಾರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ ಅವರ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ರಾಜಕಾರಿಣಿ?  ತನ್ನನ್ನು ಯಾರೂ  ಒಪ್ಪದೇ ಇದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಸ್ವಾರ್ಥ ಒಂದೇ ಪರಮ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.  

ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಣಿ ಇಂದು ಒಂದು ಮಾತು ಘಂಟಾ ಘೋಷವಾಗಿ ಸಾರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆತನಿಗೆ  ಅರಿವಿದೆ, ತನ್ನ ಮಾತು  ಯಾರೂ ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು. ಆದರೂ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಸುಳ್ಳು  ಸತ್ಯಗಳ ವೆತ್ಯಾಸದ ಗೆರೆಯನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನಲ್ಲೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕುಳಿದವರಲ್ಲಿ ಅರಸುವುದೇ ನೈತಿಕತೆ.

ಎಂತಹ ವಂಚಕನಾದರೂ ತನ್ನ ವಂಚನೆ ಬಯಲಾದಾಗ ಮುಖ ಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪೋಲೀಸರು ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ರಾಜ ಕಾರಣದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಬಯಲಾದರೂ ಅಳುಕಿಲ್ಲದೆ ಮುಖ ತೋರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.  ಮುಖವೆಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು  ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಆಕಾರ ಬದಲಿಸುವ ಅಮೀಬದ ಶರೀರದಲ್ಲಿ?  ಆತ್ಮ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮದ  ಬಗ್ಗೆ  ಹೇಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ದ್ವಂದ್ವಗಳು. ಅಸಲಿಯತ್ತು ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಅನಧಿಕೃತ ನಿಯತಿಯೊಂದು ಇರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.  ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುವಾಗ ನೈಜವೋ ಏನೋ ಎಂದು ಭ್ರಮಾಧೀನನಾಗುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇದು ನಿಜವಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಮತ್ತೂ ಮತ್ತೂ ಸಿನಿಮಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮತದಾರ ತಿಳಿದೂ ತಿಳಿದೂ ಮತ್ತೂ ಮತದಾನಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ಏಕ್ ದಿನ್ ಕಾ ಬಾದ್ ಷಾ ಆಗುವುದರಲ್ಲೇ ಎನೋ ಸುಖವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

“ಜನ ಮರುಳೋ ಜಾತ್ರೆ ಮರುಳೋ...”

            “ಜನ ಮರುಳೋ ಜಾತ್ರೆ ಮರುಳೋ...” ಇದೊಂದು ನಾಣ್ಣುಡಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಲೋಕಾಭಿರಾಮವಾಗಿ ಹಾಗೆ ಬಂದು ಹೀಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾತು ಇದು. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವಾಗ ಗಹನವಾದ ವಿಚಾರಗಳು ಯೋಚನೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.

            ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.  ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಸ್ಸು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತೇವೆ.  ಆ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹಲವಾರು ಬಸ್ಸುಗಳು ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಏರುವುದಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ, ಜನಜಂಗುಳಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಬಿಡಿ ನಿಲ್ಲುವುದಕ್ಕೂ ಜಾಗವಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡು ನಂತರದ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಕೊರಳುದ್ದ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.  ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಊರು ಪರ ಊರಿನಿಂದ ಹಲವಾರು ಜನರು ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ನಿತ್ಯವೂ ಅಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ. ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸರತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ದೇವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಯೇ ತೀರುವ ಎಂದು ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತೇವೆ.

            ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಮೂಲೆಯ ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ಪುಟ್ಟ ಗುಡಿ ಅಥವಾ  ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ದೇವಾಲಯವೇ ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಬಸ್ಸನ್ನು ಜನಜಂಗುಳಿ ಎಂದು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಜನ ಜಂಗುಳಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ದೇವಾಲಯದ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತೇವೆ.  ಎಲ್ಲಾ ಬಸ್ಸುಗಳೂ ಒಂದೇ ಗುರಿಯತ್ತ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲ ತತ್ವ ಒಂದೇ. ಎಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೋಕ್ಷದೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು. ಕಾರಣವಿಷ್ಟೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ. ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಎಸಗುವ ವಂಚನೆ ಇದು.  ಭಕ್ತರು ಸೇರದ  ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ದೇವಾಲಯದ ದೇವರಲ್ಲಿ ಇರದ ವಿಶ್ವಾಸ ದೂರದ ಎಲ್ಲೋ ಜನಜಂಗುಳಿಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ದೇವರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ  ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರಣವಿಷ್ಟೇ  ನಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥ. ದೇವರೆಂದರೆ ವರವನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇರುವವನು.  ದೂರದ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ. ಏನನ್ನೋ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಂಬಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದೇ ಇರುವುದನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹುಡುಕುವುದು ಸಹಜ.

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇರದೇ ಇರುವ  ಅಗತ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಾವು ಹೊರಗೆ ಅರಸುತ್ತೇವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವಲ್ಲಾ ಎಂದು ಹಪ ಹಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸದ್ಗುಣ ಸನ್ಮಸ್ಸು ಸದ್ಬಾವನೆ ಇವುಗಳನ್ನೇಲ್ಲ ನಾವು ಹೊರಗೆ ಪರರಲ್ಲಿ ಅರಸುವುದು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅದು ಇಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಅದರ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವಾಗ ಹೊರಗೆ ಸಿಗಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಇದ್ದರೂ ,  ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣದಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಒಳಿತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಾಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟ ಪಡಿಸಲೂ ಸ್ವಾರ್ಥ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಊರೂರು ಸುತ್ತುವ  ಭಕ್ತನೊಬ್ಬ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಜ್ಜಿಯೊಬ್ಬಳು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೋ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಬಂದ ಭಕ್ತ ಅಜ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. “ ಏನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವೆ?”  ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ,

“ಚಿನ್ನದ ಮೂಗುತಿ ಕಳೆದು ಹೋಗಿದೆ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವೆ.”

ಭಕ್ತ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ...” ಎಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು?”

“ ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಯಿತು. ಅದನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇದ್ದೇನೆ ಅಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ ಏನೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ”

ಅಜ್ಜಿಯ ಮೂರ್ಖತನಕ್ಕೆ  ಭಕ್ತನಿಗೆ ನಗು ಬರುತ್ತದೆ. ಆತ ಅಜ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. “ ಒಳಗೆ ಕಳೆದು ಹೋದ  ಮೂಗುತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಹುಡುಕುವೆಯಲ್ಲ. ಒಳಗೆ ಬೆಳಕು ಉರಿಸಿ  ಹುಡುಕ ಬಹುದಲ್ಲಾ?”

ಆಗ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ, “ ನೀನಾದರೂ ಅಷ್ಟೇ ನಿನ್ನೊಳಗಿನ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೋ ಊರೂರು ಸುತ್ತಿ ಅಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವೆ. ನಿನ್ನೊಳಗಿನ ದೇವರನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು ಇರಬೇಕು.” ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಅಂದರೆ  ಜ್ಞಾನ. ಆದರೆ ಈ ಜ್ಜಾನ ಮೂಡಬೇಕಾದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಸ್ಸು ಸದ್ಭಾವನೆ ಮೂಡಬೇಕು. ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಮೂಡಿಸುವ ವಿಶ್ವಾಸವೂ ಜಾಗ್ರತವಾಗಬೇಕು.

ಧರ್ಮಾರ್ಥ(ತ) ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳು

ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ಗಾಂಧೀ ನಗರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕಾದರೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಾತ ನೆಟ್ಟ ನೋಟದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. ನನಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಯಾರೋ ಪರಿಚಿತ ಅಂತ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಹೇಳಿ ಕೇಳಿ ಗಾಂಧೀನಗರ, ಒಬ್ಬರಲ್ಲ ಒಬ್ಬರು ಪರಿಚಿತರು ಸಿಕ್ಕೇ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಅರೇ ಇದು ಹಾಗಲ್ಲ. ಯಾರಿರಬಹುದು?  ಎಂದು ತಲೆ ಕೆರೆದು ನಾನು ನೆಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿದೆ. ಆತ ಮುಗುಳು ನಗುತ್ತಾ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು "ನಮಸ್ಕಾರ...ರಾಜಣ್ಣ ಅಲ್ವ? "  ಅಣ್ಣಾ ಅಂತ ಹೇಳಿದರೆ,  ಈಗ ಊರಿನವನು ಅಂತ ಪಕ್ಕ ಆಗಿ ಹೋಯಿತು.  ಇಲ್ಲಿನವರ ಸಾರ್ ಸಾರ್ ಗಳ ನಡುವೆ ಅಣ್ಣಅಕ್ಕ ಕಳೆದು ಹೋಗಿ ಬಹಳ ಸಮಯ ಆಗಿತ್ತು.

ಮತ್ತೆ ಆತ ಯಾರು ಅಂತ ಪರಿಚಯ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ. ನಾನು ಮೋಣು...ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ವ.  ಈಗ ಗೊತ್ತಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ಸರಿ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕಾಣುವ ಮುಖವಿದು. ಗಡ್ಡ ಮೀಸೆ ಬೇಳೆದದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಗೆರೆಗಳೂ ಎಳೆದಾಗಿದೆ. ಈಗ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಉದ್ಗಾರ ನನ್ನದು.

ಹೌದು ಮೋಣು,  ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳವು.  ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಅದೂ ಇದು ಅಂತ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ನಮ್ಮ ನೆರೆ ಮನೆ ಅಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೂ ನಮ್ಮದೇ ಗ್ರಾಮದವನು. ಊರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕಲ್ವ?  ಗ್ರಾಮದವ ಎಂದೇಕೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯವನೇ ಆದರೂ ಪರಿಚಯಸ್ಥರಾಗಿಬಿಟ್ಟು ಮಿತ್ರರಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತೆ, ಪಕ್ಕದ ಗೋಡೆಯ ಆಚೆಗಿರುವವನೂ ಐದಾರು ವರ್ಷದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಮಸ್ಕಾರ ಬಿಡಿ ಒಂದು ಕಿರು ನಗು ಕೂಡ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಚಯ ಸ್ನೇಹ ಜಗಳ ಏನಿದ್ದರೂ ಅದು ಊರಿನ ಕತೆಯೇ ಬೇರೆ. ಅದೂ ನಮ್ಮೂರು ಕೇಳಬೇಕೆ. ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಭಾಷೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.  ಮೋಣು ನಮ್ಮದೇ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯಂತಿದ್ದವನು. ಅವನ ಜತೆ ಬೋಳಂಗಳದ ಗುಡ್ಡೆ ಯ ಮಾವಿನ ಮರಗಳು, ಕಂಡತ್ತಾಡಿನ ಕೆರೆ, ಕಾಯರ್ ಕಟ್ಟೆಯ ಬಳಿಯ ಕುಂಟಲದ ಕಾಡು...ಛೇ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದುದ್ದಕ್ಕೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ಅಪರಿಮಿತ ಸ್ನೇಹ ಎಂದೇನಲ್ಲ. ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ಆಟ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೋಣುವಿನದ್ದೂ ಒಂದೆರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಇವೆ.

ಸಿಕ್ಕವನೇ ಕೇಳಿದ ಅಮ್ಮ ಹೇಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಮ್ಮನಿಂದ ಕಣ್ಣ ಚಹ  ಚಕ್ಕುಲಿ ತಿಂದ ನೆನಪು ಹೇಳಿದಾಗ ಮಂದ ಹಾಸ ಮೂಡಿ ಮರೆಯಾಯಿತು. ಎಂದೋ ತಿಂದು ಎಂದೋ ಕರಗಿ ಈ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಹೋದ ಕಣ್ಣ ಚಹ ಇಂದೂ ನೆನಪಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಚಹದ ಹಿಂದಿರುವ ಭಾವ ಅಷ್ಟೇ. ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಬನ್ನಿ ಹೋಗೋಣ ಅಂತ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಹೋಟಲಿಗೆ ಕರೆದ. ನಾನು ಹಿಂದೆ ನಡೆದು ಒಂದು ಹಣ್ಣಿನ ಜ್ಯೂಸ್ ಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತೆವು.

ಮೋಣು ಹೇಳಿ ಕೇಳಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹುಡುಗ. ಆದರೂ ನಮ್ಮ ಆ ಒಡನಾಟ ಆ ಸ್ನೇಹ ಇಂದೂ ಮರುಕಳಿಕೆಯಾಗಿ ಬಹಳ ಸಂತಸವಾಗಿತ್ತು. ಜಾತಿ ಧರ್ಮಗಳು ಯಾವುದೂ  ನಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳೇ ಅಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೊ ಸಲ ಬಾಯಾರಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಜತೆಯೇ ಬಂದು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಬೆಳಗಿನ ವರೆಗೂ ಆಟ ನೋಡಿದ್ದ. ಚರುಂಬುರಿ ಮಸಾಲೆ ಕಡಲೆ ತಿಂದಿದ್ದ. ಭೋಳಂಗಳದ ನೇಮದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಂಗಡಿ ತುಂಡು ಹಂಚಿ ತಿಂದಿದ್ದ.  ಪೈವಳಿಕೆಯ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಉಪ್ಪಳದ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಬೆಳಕಿಗೆ   ಕೇವಲ ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೇ ತಿರುಗಾಡಿದ್ದ.  ಈ ಧರ್ಮ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳು ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯನ ನಿತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯವೇ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲದರ ಸೀಮೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆಂದೋ ಒಂದು ಇರುತ್ತದೆ.  ಇಂದೂ ಅಷ್ಟೇ.  ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ  ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯನ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

ಊರಿನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವಾರು ವಿಚಾರಗಳು ಮಾತನಾಡಿದೆವು. ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕೇಳಿಕೊಂಡೆವು.  ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರಗಳು ವಿನಿಮಯವಾಯಿತು.  ಒಂದು ಘಂಟೆ ಕಳೆದದ್ದೇ ಅರಿವಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. .  ನಾನು ಜೀವನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾದಾಗ ಆತ ದೂರದ ಗಲ್ಪ್  ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಜೀವನವರಸಿ ಹೋಗಿದ್ದ. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದೇ ಭೇಟಿ.   ಬೊಂಬಾಯಿ ಬಸ್ಸು ಹತ್ತುವುದಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಕೈ ಕುಲುಕಿ ’ಕಾಣುವ’  ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಇಷ್ಟು ದೀರ್ಘ ಸಮಯದವರೆಗೂ ಜ್ಯಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಗ ಕೈ ಕುಲುಕಿದಾಗ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ.  ಈಗಲೂ ಹಾಗೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ವಿದಾಯ ಹೇಳುವ ಘಳಿಗೆ. ಈಗ ಕಾಣುವ ಅಂತ ಅದೇ ಮಾತು. ಆಗ ಇದನ್ನೇ ನಾನು ಹೇಳಿದೆ...." ಮಾರಾಯ ಆವತ್ತು ನೀನು ಇದೇ ಹೇಳಿ ಈಗ ಸಿಕ್ಕಿ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಇದ್ದಿಯಾ ಅಂತ". ಇದನ್ನು ಅದೇ ಊರಿನ ಬ್ಯಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಲ್ಲೇ ಹೇಳಿದೆ. ಆತನಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಭಾರವಾದ ಹಾಗೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಭಾವನೆಗಳು ಕಣ್ಣೀರು ಅದು  ಜಾತಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದವನಾದರೂ ದೂರದ ಅಮೇರಿಕದವನಾದರೂ ದುಃಖವಾದರೆ ಹೃದಯ ಭಾರವಾದರೆ  ಸುರಿಸುವುದು   ಅದೇ ಕಣ್ಣೀರು. ಇಲ್ಲೂ ಹಾಗೆ. ಆತ ಹೇಳಿದ...ಅದೇ ಮಲ್ಲು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ..." ನೀ ಅದೇ ಪೋಲೆ....ಎಂದೂ ಚೇಂಜ್ ಆಯಿಟ್ಟಿಲ್ಲ" ( ನೀನು ಅದೇ ರೀತಿ ಏನೂ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ).

ಮತ್ತೂ ಮುಂದೆ ಹಲವು ವಿಚಾರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಜಾತಿ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ ಹೇಳಿದ. ಆಗ ನಾವು ಹುಡುಗರು....ಈಗ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಬಂದು ದೊಡ್ಡವರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಜೀವನದ ಅರ್ಧ ಪಾಲು ಕಳೆದಿರಬಹುದು. ಆಗ ಜಾತಿ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಮಾತಾಡಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈಗ ಹಾಗೆ ಆಗಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಾನು ಅದೇ ರೀತಿ ಇದ್ದದ್ದು ಆತನಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ತಂದಿತ್ತು. ನಾನು ಹೇಳಿದೆ,

"ಎಂತದು ಜಾತಿ ಮಾರಾಯ. ನಿಮ್ಮದೇ ಜಾತಿಯವರು ಅದೂ ಊರಿನವರು  ನನಗೆ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಆಗಿ ಕೆಲವರಿದ್ದಾರೆ.  ಸ್ನೇಹ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ  ನನ್ನ ಜತೆ ವ್ಯವಹಾರ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ನಾನು ಊಟ ಮಾಡುವ ಒಂದು ತುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರದ್ದು ಪಾಲು ಇರಬಹುದು.  ಜಾತಿ ಧರ್ಮ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಪರಿಧಿಯೊಳಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇರುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲ ಇರಬೇಕು. ನಾನು ರಾಮ ಕೃಷ್ಣ ಅಂತ ಹೇಳಿದರೆ ನೀನು ’ಅಲ್ಲಾ’   ಅಂತ ಹೇಳ್ತಿಯಾ. ನೀನು ಅಲ್ಲಾ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಅನರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ ಅಲ್ವ. ಧರ್ಮ ಎಂದರೆ ಅಷ್ಟೇ. ಅದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.  ಧರ್ಮದ ವಿಷಯಗಳು ವಿಪರೀತವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ನೀನು ಕರೆದು ನನ್ನನ್ನು ಮಾತಾಡಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಜ್ಯೂಸ್ ಕುಡಿಸಿ ಕೈ ಕುಲುಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಅಮ್ಮ ನನ್ನ ಸಂಸಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೋಗಲಿ ಅಂದು ಕುಡಿದ ಕಣ್ಣ ಚಾಯವೂ ನೆನಪಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಅಲ್ವ? ಜಾತಿ ಧರ್ಮ ಯಾವುದೇ ಆಗಲಿ ಅದು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳಾಗಬಾರದು. ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ನಮ್ಮ ಸಂಸಾರ ಬಂಧು ಬಳಗ ಬೇರೆಯವರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಾಣಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂತ ಅವಹೇಳನ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಸಹಿಸ್ತೇವಾ? ಇಲ್ಲ ಧರ್ಮವೂ ಹಾಗೆ. "

"ಆಯ್ತು  ರಾಜಣ್ಣ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿ ತುಂಬ ಖುಷಿಯಾಯಿತು. ಈಗ ಮಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಊರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಮನೆಗೆ ಬನ್ನಿ.  ಖಂಡಿತ ಸಿಗುವ."  ಅಂತ ಹೇಳಿ ಕೈ ಕುಲುಕಿ ಅದೇ ಗಾಂಧೀನಗರದ ಜನಜಂಗುಳಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋದ.

ನಾನು ಹಿಂದು , ನಿತ್ಯ ಎರಡು ಹೊತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೂ ನನಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತಾತ್ಸಾರವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ನನ್ನ ಧರ್ಮದ ಅವಹೇಳನ ನನಗೆ ಸಹಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 

ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯೇ ನೀರು ಬೆಂಕಿ ಗಾಳಿ ಯಂತೆ ಪಂಚ ಭೂತಗಳು ಇದ್ದಹಾಗೆ. ಹಕ್ಕಿ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇದ್ದ ಹಾಗೆ.  ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಧರ್ಮವಿದೆ.  ಇದೆಲ್ಲ ಜತೆಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಇದೆ. ಮನುಷ್ಯತ್ವ ಇರುವುದು ಇದನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವುದರಲ್ಲಿ. ಭಾರತ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲದ ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ ಭಾರತದಿಂದಲೇ ಉದಯವಾಗಿದೆ.

ಧರ್ಮಾಭಿಮಾನ ಇದ್ದರೆ...

                  ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬ್ಲಾಗ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸ. ಇವುಗಳು ಬದುಕಿನ ಸಹಚರನಿದ್ದಂತೆ. ಯಾರು ಓದುತ್ತಾರೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಗುಡ್ಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮನ ಬಿಚ್ಚಿದ ಮಾತುಗಳಂತೆ. ಸ್ನಾನದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಹಾಡುಗಳಂತೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೇಳುಗನ ಸ್ಥಾನ ಕೇವಲ ಗೌಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೇ ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದಿದ ಮಿತ್ರರೊಬ್ಬರು ಕೇಳಿದರು.  " ಬರವಣಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಇದೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ಬರೆಯುತ್ತೀರಿ? " ಎಂದು. ನಾನಂದೆ ನಾನು ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ಹಾಗೆ. ಯಾಕೋ ಹಲವು ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನದೇ ಆದ ಹಲವು ಚಿಂತನೆಗಳು ಯೋಚನೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಹಾಗೇ ಭಾಷೆಯ ರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿ ಬರೆದು ಬಿಡುವುದು. ಯಾರಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾಗದೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡದ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿಕೊಡುವಂತೆ ಒಂದು ಘಟನೆ ಇದು.

ಅಂದು ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ನನ್ನೂರಿಗೆ ಅಂದರೆ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ರೈಲನ್ನು ಏರಿದೆ. ನನ್ನ ಆಸನ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಬ್ಯಾಗ್  ಹೆಗಲಿಗೇರಿಸಿ ಒಂದು ಭೋಗಿಯ ಈ ತುದಿಯಿಂದ ಆತುದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬದಿಯ ಆಸನವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾನು ಆರಿಸುವುದು. ಬಹಳ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ. ಹಾಗೆ ಅರಸುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ನನಗೆ ಮೀಸಲಿರಿಸಿದ ಆಸನ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಕುಳಿತು ದೇವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮೌನವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ರೈಲಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಇತರ ಯಾತ್ರಿಕರು ಅವರವರ ಪಾಡಿಗೆ ಅವರಿದ್ದರು. ಮಹಿಳೆ ಮೌನವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಳಾಗಿದ್ದರು. ನಾನು ನನ್ನ ಲಗೇಜ್ ಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕದ ಸೀಟ್ ನಲ್ಲಿರಿಸಿ ಬೇರೆಯೇ ಸೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸಾವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಸುಮಾರು ಹೊತ್ತು ಕಳೆದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮುಗಿಸಿ ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿದಳು. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಸೀಟಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು ನಾನು ಹೌದೆಂದೆ. ಆಕೆ ನಗುವಿನಲ್ಲೇ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿದಂತೆ ಎದ್ದು ತನ್ನ ವಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಾನು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸೀಟಿನತ್ತ ಚಲಿಸಿದಳು. ನಾನು ವಿಚಲಿತನಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಬಂದಕೂಡಲೇ ಆಕೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಭಂಗ ತರಬಹುದಿತ್ತು. ಸೀಟು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಾನು ಹಾಗೆ ಮಾಡದೇ ಆಕೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ಮುಗಿಯುವ ತನಕ ಕಾದು ಕುಳಿತೆ.  ನಾನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಿಯನಾದರೂ ಆಕೆಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕರ್ಮವನ್ನೂ ಗೌರವದಿಂದ ನೋಡಿದೆ. ನಮ್ಮ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಅಭಿಮಾನವಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಪರಧರ್ಮವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಹಾಗಿರಬಾರದು. ಇದು ನಾನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ ತತ್ವ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ ಆಕೆ ಯಾರಿಗೂ ದ್ರೋಹವೆಸಗುವ ಕೆಲಸವನ್ನೇನೂ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮಾರ್ಥವಾಗಿ ತೀರಾ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ದೈವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಗೌರವ ಭಾವನೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ತಂದಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಗಲಾಟೆಯ ನಡುವೆ ಆಕೆ ಶ್ರದ್ದೆಯಿಂದ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗೌರವ ಮೂಡಿತು. ನಾನು ಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಆ ಸೀಟನ್ನು ತನ್ನ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಉಜ್ಜಿ ಸ್ವಚ್ಚ ಗೊಳಿಸಿ ನನಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದಳು. ಇದು ಘಟನೆಯ ಒಂದು ಮುಖ. ನಿಜಕ್ಕಾದರೆ ನನಗೆ ಹಲವು ಧರ್ಮದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸ್ನೇಹಿತರಿದ್ದಾರೆ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮಿಯವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೀದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಜೀವನ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಯಾರು ಯಾರಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯರೋ ಅದು ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ತೋಟ ನಮ್ಮದೇ ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮರಗಿಡ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ನಾವು ಜೀವಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ?

ಅದೇ ರೀತಿ ರೈಲು ಮುಂದೆ ಹೋಯಿತು. ಮರುದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ನಾಲ್ಕು ಘಂಟೆಗೆ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನನಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಯಿತು. ಯಥಾ ಪ್ರಕಾರ ನಾನು ಶೌಚಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹಲ್ಲುಜ್ಜಿ ಮುಖತೊಳೆದು ನನ್ನ ಸೀಟಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕುಳಿತೆ. ನಿತ್ಯವೂ ಅದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏಳುವ ನನಗೆ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಾದರೂ ರೂಢಿ ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಎದ್ದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಾದರೆ ನಿತ್ಯ ಸ್ನಾನ ಜಪ ಪೂಜೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ರೈಲು ಸಕಲೇಶ ಪುರ ದಾಟಿ ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ನಿತ್ಯದಂತೆ ನಾನು ಕುಳಿತಲ್ಲೇ ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತನಾಗುತ್ತೇನೆ. ಆ ನೀರವ ಮೌನದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಧ್ಯಾನ ಬಹಳಷ್ಟು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ಕುಳಿತು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ದೈವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಒದಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.. ಅದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ. ಅಲ್ಲಿಗೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ಮನುಷ್ಯ ತಾನೆಷ್ಟೇ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೂ ತನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ತಾನಲ್ಲದ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಭಗವಂತ. ಇದಕ್ಕೆ ಜಾತಿ ಧರ್ಮದ ಸೀಮೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.  ಹೀಗೆ ನಾನು ನಾನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಕೆಲವರು ಆಕಡೆ ಈಕಡೆ ಸುಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅದೇನೂ ತೊಂದರೆ ಅಂತ ಅನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಅತ್ತಿತ್ತ ಸುಳಿಯುವವರು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನ ನಾಗಿ ಇರುವ ನನ್ನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ....." ಎಲ್ಲಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿತು? ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿದೆ.? "

ಮೊದಲದಿನ ಅಷ್ಟೊಂದು ಮಂದಿ  ಆಚೀಚೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಯಾವ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಕೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವುದಾಗಲಿ ಆಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳುವುದಾಗಲೀ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದಲೇ ಕಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಾನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಅದೆಷ್ಟು ವಿಘ್ನಗಳು. ಅದೆಷ್ಟು ಅಡೆ ತಡೆಗಳು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಹಾಗೆ ಮಧ್ಯೆ ಅದು ಇದು ಅಂತ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದವರು ಹಿಂದುಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು.

ಈ ಘಟನೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಮೊದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಬೇಕು. ನಮ್ಮ ತಾಯಿತಂದೆಯರನ್ನು ನಾವು ಮೊದಲಿಗೆ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಆನಂತರ ಲೋಕ ಗೌರವವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ನಾನು ಜಪ ಮಾಡುವುದು ನೋಡಿದರೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ಅದು ಅವರಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಮೂಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

 ನಾನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಧರ್ಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅನಿಸಿಕೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ನನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ತದೇಕ ಚಿತ್ತಂ ಧ್ಯಾನವೊಂದರ ಬಯಸಿ

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇನೋ ಗಲಾಟೆ. ಬೀದಿಯ ಮನೆಯವರು ಹೊರಬಂದು ನೋಡಿದರು. ನೋಡಲಾಗದವರು ಮನೆಯೊಳಗೇ ಕುಳಿತು ಕಿವಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆರೆದಿರಿಸಿದರು, ಅಥವಾ ಹೊರಗಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ತಣಿಸುವ ಹವಣಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೋ ಹೀಗೋ ಹೊರಗಿನ ವಿಚಾರ ತಿಳಿಯುವ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಕುತೂಹಲ. ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ದೇವರ ಎದುರು ಪೂಜೆ ಜಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ಹೊರಗೆ ಓಡಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಸಹಜವಾದ ಗುಣವಿದು. ನಾವು ಅನ್ಯರ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರವಿರಲಿ, ಅವಶ್ಯಕ ಆನಾವಶ್ಯಕ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ.  ಅಲ್ಲೇನಾಯಿತೋ? ಇಲ್ಲೇನಾಯಿತೋ?  ಅವರಿಗೇನಾಯಿತೋ ಹೀಗೆ ಪರರ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ತವಕಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮರುಗಲೂ ಬಹುದು, ಕೊರಗಲೂ ಬಹುದು. ಪರರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ದಿನದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನೂ ಮೀಸಲಿಡುತ್ತೇವೆ. ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಮಾಡಿಯೋ. ಅಥವಾ ಅವರಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.   ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ಅದೇ ರೀತಿ ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ತವಕ. ಯಾರದೋ ಯಾವುದೋ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಯತ್ನ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ.

ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಪರರ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಾಗಿಡುವ ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಥವಾ ಸ್ವತಃ ನಮ್ಮನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು  ದಿನದ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪರರ ವಿಚಾರ ತಿಳಿಯುವ ಕಾತರದ ಮನುಷ್ಯ  ಈ ಒಂದು ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ   ನಿಜಕ್ಕೂ ನಿಸ್ವಾರ್ಥಿ!  ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರಿಯುವುದು ಬೇಕಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತನಗೇ ಇರುವ ಔದಾಸಿನ್ಯವೇ? ಖಂಡಿತಾ ಅಲ್ಲ. ಪರರನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಸುಲಭ. ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತಿಳಿಯುವುದು ಮಹಾ ಕಠಿಣ. ಮತೊಬ್ಬರನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಮರೆತು ಬಿಡುವಷ್ಟು ಮಗ್ನರಾಗಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದುಂಟು  ಈ ಹೆಣ್ಣು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ ಮಾರಾಯ್ರೆ. ಹಾಗೇ ಗಂಡು ಮನಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಅದಾವುದೂ ಕಷ್ಟವಲ್ಲ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತಿಳಿಯುವ ಹಾದಿ ಕಷ್ಟ. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಹಾದಿಯತ್ತ ಗಮನವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

“ಮನಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಅಂತರಂಗದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಂತರಂಗದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.”  ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ. ’ದ್ವಾರ’ ಎಂದರೆ ಎರಡೂ ಕಡೆಗೂ ತೆರೆದಿರುವ,  ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸಂಚರಿಸುವುದಕ್ಕಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮ.    ಆಗತಾನೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದ್ವಾರವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆನಂತರ ಪ್ರಕೃತಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.  ಹಾಗೇ  ಮನುಷ್ಯ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಒಂದೊಂದೇ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಬಡಿಯುತ್ತಾ ಮುಂದುವರೆದು ಭಗವಂತನಿಂದ ದೂರ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಗವಂತನ ನೆನಪನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಹುಡುಕಾಟ. ಆದಾಗಿರಬಹುದೇ ಇದಾಗಿರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಯಾವ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಬೇಕು ಯಾವ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಇಣುಕಬೇಕು ಅರಿಯದೇ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ವೇದಾಂತದ ಸಾರ ಸರಳ ಮಾತುಗಳಲ್ಲೇ ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಮನಸ್ಸಿನ ಅಷ್ಟು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಗಿಲನ್ನಾದರೂ ಮುಚ್ಚಿದರೆ ಅದೇ ಸಾಧನೆಯಾದದ್ತೀತು. ಆ ಯತ್ನದಲ್ಲೇ ಮುಂಜಾನೆ ನಾಲ್ಕಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾನಾದಿ ಶೌಚಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿದಾಗ ದೇಹ ಮನಸ್ಸು ಶುಭ್ರವಾದ ಅನುಭವ. ಸ್ನಾನ ಅದೂ ಮುಂಜಾನೆಯ ತಣ್ಣೀರ ಸ್ನಾನ ದೈವಿಕ ಭಾವವನ್ನು ದೇಹಾದ್ಯಂತ ಚಿಗುರಿಸುತ್ತದೆ. ತಣ್ಣೀರ ಸ್ನಾನ ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ತಂದಿತ್ತರೆ ಬಿಸಿನೀರ ಸ್ನಾನ ದೇಹವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟೂ ಜಡತ್ವದತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.  ನವಿರಾದ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಜಪಾನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತೊಡಗುವಾಗ ಸುತ್ತಲೂ ನೀರವ ಮೌನ. ಮನೆಯೊಳಗೆ ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಮನದೊಳಗೇ ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಎಂಬ ಅನುಭವ. ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಾಗ ಭಗವಂತನಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಸತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕಾಂಗಿತನ ಎಂಬುದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರಿಯುವಲ್ಲಿ ಆಹ್ಲಾದತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.  ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯ ಮೊದಲು ಯಾವ ಮಾತನ್ನೂ ಆಡುವುದಿಲ್ಲ ಇದೊಂದು ನಿಷ್ಠೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಂಧ್ಯೆಗೆ ಕುಳಿತಾಗ ಓಂ ಕಾರ ಒಂದೇ ಅದಿನದ ಆದ್ಯಾಕ್ಷರವಾಗುತ್ತದೆ.

 ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಹಲವು ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿರುತ್ತೇನೆ.ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿತೋ?  ಇಲ್ಲ,  ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿಗೆಷ್ಟು ದ್ವಾರವಿದೇ ಎಂಬುದನ್ನೇ ತಿಳಿಯದಿರುವಾಗ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಾರಗಳು ಮುಚ್ಚಿವೆ ಎಂಬ ಅರಿವಾದರೂ ಉಂಟಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಚಂಚಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.  ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮನಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೋ ಮೂಲೆಯ ದ್ವಾರವೊಂದು ತೆರೆದುಕೊಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಾರವೂ ಮುಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವಾಗ ಬೇಕಾದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ರೂಪ ಸಿದ್ದಿಯಾಗಬೇಕು. ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದಾಗ  ದ್ವಾರವೆಲ್ಲವೂ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.  ರೂಪವಿಲ್ಲದ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ರೂಪವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಶುದ್ದತೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತ್ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒದಗಿ ಬರಬೇಕಾದರೆ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ದಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇದು ಅತ್ಯವಶ್ಯ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭಗವಂತನ ಬಗ್ಗೆ  ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಬೇಕು. ನಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲೂ ಘಟನೆ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲೂ ಭಗವಂತನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಹ್ಲಾದನಿಗೆ ಸತ್ಯವಾನ್ ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪ ಹರಿದರ್ಶನವಾದ ಹಾಗೆ, ಅದು ಉಗ್ರನರಸಿಂಹ ರೂಪವಾದರೂ ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ಅದು ಮನುಷ್ಯ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚ ಸೃಷ್ಟಿ ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಮುಂಜಾನೆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಎಂದು ಮನುಷ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂತರಗದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿತವಾಗುವುದು, ಅದು ಮುಂಜಾನೆಯಲ್ಲಿ. ದೇವಾಲಯದ ಘಂಟಾರವವಾಗಿರಬಹುದು, ಚರ್ಚ್ ಗೋಪುರದ ಗಂಟೆಯ ಮಾರ್ದನಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಮಸೀದಿಯಿಂದ ಕೇಳುವ ಭಗವಂತನ ಮೊರೆಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಲ್ಲವೂ ಭಗವಂತನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ಮರಣೆಗೆ ತರಬೇಕು.ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಭಾವ ನಮ್ಮ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಗಮನ ಅತ್ತಕಡೆಯೇ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಳೆಯುವ ಆ ಮುಂಜಾನೆ ಪುನಃ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊತ್ತು ಸರಿದಂತೆ ಹಳತಾಗುವ ಆ ಮುಂಜಾನೆ ಮರುದಿನ ಮತ್ತೆ ಬಂದರೂ ಕಳೆದು ಹೋದದ್ದು ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಳೆದುಹೋದ ವಸ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಪುನಃ ಹೇಗಾದರೂ ಕೈವಶಮಾಡಬಹುದು. ಕಳೆದು ಹೋದ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನಾದರೂ ಮರಳಿ ಗಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಳೆದು ಹೋದ ಹೊತ್ತು ಅದು ಪುನಃ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಹೊತ್ತು ಕೈತಪ್ಪಿತು ಎಂದಾದರೆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಕಾಣುವ ಅವಕಾಶವೂ ಕಳೆದುಹೋಗಿ ವ್ಯರ್ಥವಾದಂತೆ.